Thursday, December 11, 2008

ဆီေမြွး


ေရြွျပည္ဆရာျကီး ဦးဘတင္ ဆိုတာကို သူ့အေျကာင္း မသိခင္ သူ့ေဟာေျပာခ်က္ေတြ စာေတြ မဖတ္ဖူးခင္ ကတည္းက နာမည္ျကားရံုနဲ့ ခ်စ္ခင္ ေလးစားေနမိတာ။ ေနာက္ပိုင္း စာေတြနဲ့ ရင္းနွီး က်ြမ္းဝင္လာေတာ့ ပိုလို့ ေလးစားလာမိပါတယ္။ ဆရာျကီး မနဿတေလးျမို့ နွစ္၁ဝဝျပည့္ပြဲ ကာလ (၁၉၅၉) မွာ မနဿတေလး တကဿကသိုလ္မွာ ေဟာေျပာခဲ့တဲ့ ေဟာေျပာခ်က္ေတြကို မိတဿထီလာ တကဿကသိုလ္က ဆရာဦးဝင္းတင့္က တိပ္ေခြကေန ျပန္လည္ကူးယူ ေရးသားထားတာေတြကို အေတြးအျမင္ စာစဉ္မွာ စေဖာှျပကတည္းက လစဉ္လတိုင္း မျပတ္တမ္း ဖတ္လာခဲ့တာ ဗဟုသုတ အမ်ားျကီး ရပါတယ္။ ဆရာျကီး အဓိက ေဟာေျပာတာေတြက နန္းဓေလ့ ထီးမူနန္းရာေတြ အသံုးအနွုန္းေတြ အေျကာင္း မ်ားပါတယ္။ ဒီတစ္လထုတ္ အေတြးအျမင္မွာေတာ့ ေရွးေခတ္ နန္းတြင္းသံုး ဆီေမြွး ျပုလုပ္ပံုေလး ပါလာလို့ မဖတ္လိုက္ရတဲ့သူေတြပါ မွတ္သားနိုင္ေအာင္ ေဝမ်ွလိုက္ပါတယ္။ ဒီအေျကာင္းေလး စိတ္ဝင္စားေနခဲ့တာ လွိုင္ထိပ္ေခါင္တင္အေျကာင္း အတဿထုပဿပတဿတိ ဖတ္ကတည္းကပါ။ လွိုင္ထိပ္ထားက ကေနာင္မင္းသားျကီး သိပ္ခ်စ္ျမတ္နိုးတဲ့ သမီးေတာှေလးကို ေပးတဲ့ ဆီေမြွးမွာ ပိုးဟပ္ျဖူေပါက္ေလး ပါသြားလို့ သမီးေတာှက တိုင္တာနဲ့ ကေနာင္မင္းသားျကီးက လွိုင္ထိပ္ထားကို အမ်က္ထြက္ခဲ့တာလို့ ဖတ္မွတ္ခဲ့ရဖူးတာကိုး။ 


ဆီေမြွး ဘယ္လိုလုပ္ျကရတုန္းဆိုေတာ့ နွမ္းကို ခ်ြတ္လိုက္တယ္။ နွမ္းခ်ြတ္လိုက္တယ္ဆိုတာ နီသလို မွိုင္းသလိုလိုဟာေတြ အေပါှဖတ္ကေလး က်ြတ္သြားေတာ့ နွမ္းဟာ ျဖူျပီးေတာ့ ေမြွးက်န္ရစ္တယ္။ အဲဒီ ခ်ြတ္ထားတဲ့နွမ္းကို ေနျပင္းျပင္း လွမ္းလိုက္တယ္။ ေနျပင္းျပင္း လွမ္းလိုက္ေတာ့ ပူေနတဲ့ နွမ္းေတြမွာ သစ္ေစးနဲ့ အလံုသုတ္ထားတဲ့ ေတာင္းရွိတယ္။ အဲဒီေတာင္းနဲ့ ပယမ (ပထမ ေရးလိုရင္း ျဖစ္မည္ထင္သည္) ဒီဆီေမြွး လုပ္ဖို့ရာ စံပါယ္နံ့ကို လိုခ်င္လို့ရွိရင္ စံပါယ္ပန္းကို အရင္ခင္းလိုက္တယ္။ ခင္းျပီးေတာ့ နွမ္းတစ္ထပ္၊ ေနာက္စံပါယ္တစ္ထပ္၊ ေနာက္နွမ္းတစ္ထပ္၊ ေနာက္စံပါယ္တစ္ထပ္၊ ေနာက္နွမ္းတစ္ထပ္ ခင္းတယ္။ ခင္းျပီးေတာ့ ပိတ္ထားလိုက္တယ္။ ဒီပန္းေတြ နြမ္းသြားျပီးေတာ့ ဆန္ကာနဲ့ ခ်လိုက္တယ္။ ဒီနွမ္းေတြ တစ္ခါ ေျခာက္ေအာင္ လုပ္ျပန္တယ္။ ေနာက္တစ္ျကိမ္ စံပါယ္တစ္ထပ္၊ နွမ္းတစ္ထပ္ ဒီနည္းအတိုင္းလုပ္။ ေနာက္ သံုးခါ (ေလးငါးေျခာက္ခါ) စံပါယ္ပန္းေတြခ်ည္း သူ့ကို တစ္ခါတည္း နွပ္ေနတာ။ ျကာေတာ့ စံပါယ္ မပါဘဲနဲ့ နွမ္းကို ဒီအတိုင္း ေကာက္နမ္းလိုက္ရင္ စံပါယ္ပန္း ပကတိကို နမ္းရသလိုလို ျဖစ္လာတယ္။ အနံ့ေတြ ကူးလာတယ္။ ဒီေလာက္ အနံ့ထံုမိျပီ ဆိုေတာ့မွ မဂဿငလာဆံုထဲမွာ ထည့္ျပီးေတာ့ ဆီရေအာင္ ျကိတ္တယ္။ ထြက္လာတဲ့ဆီက စံပါယ္ဆီ အျဖစ္ ထြက္ရမယ္။ မဂဿငလာဆံု ဆိုသည္မွာ ကုကဿကိုပင္ဆံုျကီးေတြ ရွိတယ္။ ဗမာက ကုကဿကိုပင္ျကီးက ဆံုပဲ။ ကုကဿကိုပင္ျကီးက က်ည္ေပြ့ပဲ စသည္ျဖင့္ ဆံုတစ္ခုလံုးမွာ ဒီလို ထိုးရတဲ့ သတ္ကေလးမက်န္ ဒီသစ္ပင္ တစ္ပင္ထဲကခ်ည္း လုပ္ထားေသာ ဆီဆံုေလးကို မဂဿငလာဆံုလို့ ေခါှတယ္။ စံပါယ္နဲ့ နွပ္ထားေသာ နွမ္းမ်ားက စံပါယ္ဆီ၊ ျမေလးဆီ၊ ေဒါနဆီ ကိုယ္ျကိုက္ရာ ပန္းရနံ့ေတြ ဒီလိုလုပ္တာ။


ေရြွျပည္ဦးဘတင္ စာပြဲသဘင္၊ အေတြးအျမင္၊ အမွတ္ ၂၀၁၊ ၂၀၀၈ ဒီဇင္ဘာ၊ စာ ၁၃။


No comments: