Friday, May 14, 2010

Alphabetum Barmanum: The First Burmese Printed Alphabets

Alphabetum Barmanum seu Bomanum Regni Avae Finitimarumque Regionum



ဒီစာအုပ္ဟာ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ ရွိရင္ေတာင္ သံုးေလးငားအုပ္ထက္ မပိုနိုင္ဘူး။ စာအုပ္ေဟာင္း ေရာင္းတဲ့သူေတြရဲ့ အဆိုအရ ဒီစာအုပ္ရဲ့ တန္ဖိုးက ဆယ္သိန္း အထက္မွာ ရွိပာတယ္။ ဒီစာအုပ္ကို တစ္ခာမွ မျမင္ဖူးခဲ့ပာဘူး။ ျဖစ္ခ်င္ေတာ့ တေန့က ဆရာတစ္ေယာက္က ပထမဆံုး ျမန္မာ အကဿခရာေတြကို ပံုနွိပ္ခဲ့တဲ့ စာအုပ္အေျကာင္းကို သိခ်င္လို့ဆိုျပီး အကူအညီ ေတာင္းလာတယ္။ သူက ဂ်ဒ္ဆင္ရဲ့ အဘိဓာန္ကို ပထမဆံုးလို့ ထင္ေနတယ္။ ဂ်ဒ္ဆင္က ပထမဆံုး မဟုတ္ဘူး ဆိုတာကိုေတာ့ မွတ္မိေနတယ္။ အဲဒီအေျကာင္း ဖတ္ဖူးတယ္။ ဒာေပမယ့္ ဘယ္စာအုပ္မွာလဲဆိုတာ အတိအက်ကို ေမ့ေနတာမို့ စာအုပ္စင္ကို ျပန္လွန္ရပာတယ္။

ပထမဆံုး ေျခရာျပန္ခံမိတာက ဦးသန္းထိုက္ (သုေတသန) ရဲ့ ရည္ညြွန္းလုပ္ငန္းနွင့္ ရည္ညြွန္း အေထာက္အထားမ်ား ဆိုတဲ့ စာအုပ္မွာပာ။ အဲဒီစာအုပ္ထဲမွာ ဒီစာအုပ္အေျကာင္း အရိပ္အျမြက္ ပာတယ္။ ဒာေပမယ့္ ပထမဆံုးပာလို့ အတိအက် ဆိုမထားဘူး။ စာအုပ္ကို ထုတ္ေဝတာက ၁၇၇၆ ခုနွစ္ ဆိုေတာ့ ဟုတ္တာေတာ့ ဟုတ္ေနျပီဆိုတာ သိလိုက္တယ္။ ဒာနဲ့ ဟိုး ၁၉၇၃ ေလာက္က စာေပဗိမာန္က ထုတ္ခဲ့တဲ့ စာအုပ္စာေပ သံုးတြဲမွာမ်ား ပာမ်ားပာမလားဆိုျပီး ျကည့္လိုက္ေတာ့ ကြက္တိကို ေတြ့တာပာပဲ။

ဟုတ္ပာတယ္။ ဒီစာအုပ္ဟာ ျမန္မာ့ ပံုနွိပ္စာေပသမိုင္းမွာ ပထမဆံုး ျမန္မာစာလံုးေတြ အျဖစ္ ပံုနွိပ္ေဖာှျပျခင္း ခံရတဲ့ ျမန္မာသင္ပုန္းျကီး စာအုပ္ပဲ ျဖစ္ပာတယ္။ ဒီစာအုပ္ကို ၁၇၇၆ ခုနွစ္မွာ အီတလီနိုင္ငံ ေရာမျမို့မွာ ခရစ္ယာန္ ဘုန္းေတာှျကီး မယ္ခ်ီယာ ကာပာနီ (Melchior Carpani) က ပံုနွိပ္ ထုတ္ေဝခဲ့တာလို့ ဆိုပာတယ္။ အခုဆို ဒီစာအုပ္ သက္တမ္းက ၂၃၄ နွစ္ေတာင္ ရွိေနပာျပီ။

အေျကာင္းအရာ တစ္ခုကို တိတိက်က် သိလိုက္ရလို့ အေတာှ ဝမ္းသာသြားျပီး လာေမးတဲ့ ဆရာကို အဲဒီအေျကာင္း လွမ္းေျပာမလို့ အင္တာနက္ တက္လိုက္ေတာ့ ထံုးစံအတိုင္း က်ြန္ေတာှ့လက္က ဂူဂယ္မွာ အဲဒီနာမည္ ရိုက္ထည့္ လိုက္မိတယ္။ ေတြ့လိမ့္မယ္လို့ သိပ္ျပီး ထင္မွတ္မထားေပမယ့္ ဂူဂယ္ဟာ စာျကည့္တိုက္ျကီးေတြက ဒီလို အဖိုးတန္ စာအုပ္ေတြကို Digitize လုပ္ထားတတ္တာ က်ြန္ေတာှ သိတယ္။ Search Result ေတြထဲက Google Book ထဲမွာ ဒီစာအုပ္ကို ေတြ့လိုက္ရေတာ့ က်ြန္ေတာှ အရမ္း ေပ်ာှသြားမိတယ္။ အဖံုးေလးေလာက္ေတာ့ ေတြ့ရေကာင္းရဲ့လို့ ေတြးမိျပီး အဲဒီလင့္ကို သြားျကည့္လိုက္ေတာ့ ေဒာင္းလုဒ္ပာ ေပးထားတာ ေတြ့လိုက္ရတာမို့ ခ်က္ခ်င္းကို ေဒာင္းလုဒ္ခ်ျပီး ဖတ္ျကည့္မိပာေတာ့တယ္။

အခုေခတ္နဲ့ မတူတဲ့ ၁၇၇၆ ခုနွစ္က ျမန္မာ အေရးအသား။ အခုေခတ္မွာ မရွိေတာ့တဲ့ ဝသတ္၊ ဈမ်ဉ္းဆြဲ ပံုစံထူး၊ အသတ္ပံုစံကြဲ နွစ္မ်ိုး၊ ဒီဘက္ေခတ္ ဣ နဲ့ ဤ ကို ဘယ္လို ေရးထားမွန္း မသိတဲ့ အေရးအသား စတဲ့ ထူးျခားခ်က္ေတြကို ျမင္ေတြ့ရမွာ ျဖစ္ပာတယ္။ စာအုပ္ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ခရစ္ယာန္ သမဿမာက်မ္းစာထဲက ပညတ္ေတာှ ဆယ္ပားနဲ့ ဆုေတာင္းခန္း အခ်ို့ကို ေရးထားတာလည္း စိတ္ဝင္စားဖို့ ေကာင္းပာတယ္။ ဒာေပမယ့္ အဲဒီအထဲက ျမန္မာအကဿခရာေတြ အေျကာင္းကို အဓိပဿပာယ္ ဖြင့္ထားတဲ့ လက္တင္ ဘာသာစကား စာေတြကိုေတာ့ နားမလည္တာမို့ မခ်င့္မရဲ ျဖစ္ရျပန္တယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ က်ြန္ေတာှ့ အတြက္ေတာ့ အလြန္ တန္ဖိုးရွိတဲ့ စာအုပ္တစ္အုပ္ ရလိုက္တာပာပဲ။

Download: Alphabetum Barmanum | Pdf | 4.5 Mb | Google Books

Ref:
  • ရည္ညြွန္းလုပ္ငန္းနွင့္ ရည္ညြွန္းအေထာက္အထားမ်ား၊ ဦးသန္းထိုက္ (သုေတသန)၊ ေရွ့ရပ္စာေပ၊ ၂၀၀၈၊ စာ ၁၀၁
  • ပံုနွိပ္စာေပသမိုင္း၊ ရန္ေအာင္၊ စာအုပ္စာေပ (တတြဲ)၊ စာေပဗိမာန္၊ ၁၉၇၃၊ စာ ၈၀၇

Sorry if you feel any Inconvienience while reading! I only can access and post via email and so I cant justify the text :(

10 Responses to “Alphabetum Barmanum: The First Burmese Printed Alphabets”

Silent said...

စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းပါတယ္. ေက်းဇူးပါ...

ကိုညီလင္းဆက္ စာေတာ္ေတာ္ဖတ္ႏိုင္တယ္...ခ်ီးက်ဴးပါတယ္...ဆက္လက္ၿပီး ေနာက္ဗဟုသုတရစရာေလးမ်ား ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနပါတယ္...ေက်းဇူးပါ...

crow said...

Thanks million! You are respectable.

တကယ္အသုံးဝင္ပါတယ္ဗ်ာ။ ခုလုိမွ်ေဝတဲ့အတြက္လည္း ေက်းဇူးပါ။

Hinino said...

အရမ္းေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဗ်ာ ................ က်ေတာ္လိုခ်င္တာေလးရလိုက္လို႕

sweetpeony said...

ကုိလင္းဆက္ ေက်းဇူးးးးးးးးးး
ယူသြားျပီ..........
း)

AZURE said...

စိတ္၀င္စားဖို႕ ေကာင္းတယ္..ေက်းဇူး ကိုညီလင္းဆက္..။

ကိုရဲ said...

ခ်ီးက်ဴးတရ္ဗ်ာ ... ကိုယ့္ကိုကိုယ္စာဖတ္ေတာ္ေတာ္၀ါသနာပါလွျပီထင္တာ ... ကိုယ့္ထက္ဗဟုသုတရွိတဲ့သူ ... ဒီလိုမ်ိဳးေတြ ... ကြ်န္ေတာ္မေျပာတတ္ေတာ့ဘူး ... ေသခ်ာတာကေတာ့ အကို႔ကို ေလးစားတရ္ ... ခ်ီးက်ဴးပါတရ္ ...

အကို႔ဆီမွာ စာလာလာဖတ္ေပမဲ့ တစ္ခါမွမေရးခဲ့ဖူးဘူး ... အမွားပါသြားခဲ့ရင္ ခြင့္လႊတ္နားလည္ေပးပါ ...

toe said...

ကၽြန္ေတာ္ခပ္သဲ့သဲ့ပဲၾကားဖူးၿပီး အင္မတန္သိခ်င္လြန္းလိုု႔ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ရွာေနတဲ့စာအုုပ္ကိုု မထင္မွတ္ဘဲ ကိုုညီလင္းဆက္ဆီမွာ အခုုမွ ေတြ႔လိုုက္ရတယ္။ ၀မ္းသာလိုုက္တာဗ်ာ။ ေက်းဇူးဗ်ာ။ ေဒါင္းလိုု႔ေတာ့ မရေသးဘူးဗ်။

zawwai htet said...

Thanks you bro.
I use this for my thesis.

 
© 2009 NYI LYNN SECK 18+ DEN. All Rights Reserved | Powered by Blogger
Design by psdvibe | Bloggerized By LawnyDesignz