Monday, July 13, 2009

Thinking about Myanmar Knowledge Management System


လြန္ခဲ့တဲ့ ေလးနွစ္က က်ြန္ေတာှ့မွာ လုပ္ခ်င္တာေတြ သိပ္မ်ားတယ္။ ဦးတည္ခ်က္ေတြကလည္း ကြဲတယ္။ Who's who in Burma လိုမ်ိုး National Biography Database လည္း လုပ္ခ်င္ခဲ့တယ္။ အဘိဓာန္ေတြ အားလံုးကို စုေပါင္းျပီး Universal Burmese Dictionary ဆိုတာမ်ိုးလည္း လုပ္ခ်င္ခဲ့တယ္။ Wikipedia လည္း လုပ္ခ်င္ခဲ့တယ္။ Digitizing ကိုလည္း လုပ္ခ်င္ခဲ့တယ္။ ေဒါက္တာရီရီရဲ့ သုေတသနအဘိဓာန္မ်ားမွတ္စုလိုမ်ိုး သမိုင္းအခ်က္အလက္ ေဒတာေဘ့စ္လည္း လုပ္ခ်င္ခဲ့တယ္။ ပိုက္ဆံ မတတ္နိုင္တဲ့အတြက္ အစအဆံုး ကိုယ္တိုင္ လုပ္ရတယ္။ စာကို ကိုယ္တိုင္ ရိုက္ရတယ္။ စာအုပ္ေတြကို ကိုယ္တိုင္ စကန္ဖတ္တယ္။ အဲဒီအခါ မျကာခဏ စိတ္ပ်က္အားေလ်ာ့တာမ်ိုး ျကံုရတယ္။ ငါသာ ပိုက္ဆံရွိရင္ ဒါေတြ ခဏေလးနဲ့ အေကာင္အထည္ ေဖာှနိုင္မွာပဲလို့။ အဲဒီလို ခဏခဏ စဉ္းစားမိတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုေတာ့ က်ြန္ေတာှ့စိတ္ ေျပာင္းသြားတယ္။ ဒီလို ကိုယ္တိုင္ လုပ္ခဲ့ဖူးတာဟာ တကယ့္ Experience ပါပဲ။ ေငြရွိလို့ လုပ္နိုင္ခဲ့ရင္ေတာင္ က်ြန္ေတာှ ဒီအေတြ့အျကံုေတြ၊ အဲဒီကေန ေတြ့လာတဲ့ အခက္အခဲေတြကို သိခဲ့မွာ မဟုတ္ဘူး။ ျပီးေတာ့ ဒါေတြ ကိုယ္တိုင္ လုပ္လာရင္းက တစ္ခုနဲ့ တစ္ခု ဆက္စပ္မွုေတြကို သိလာတယ္။ ဒီလို ကြဲျပားေနတဲ့ စနစ္ေတြ အားလံုးကို ဘယ္လို Management လုပ္ရမယ္ဆိုတာကို သိလာတယ္။ သူတို့အခ်င္းခ်င္း ဘယ္လိုနည္းပညာသံုးျပီး ေပါင္းစပ္လို့ ရနိုင္မယ္ဆိုတာေတြ သိလာရတယ္။ စာလံုးသန္းေပါင္းမ်ားစြာနဲ့ အလုပ္လုပ္တဲ့အခါ ဘယ္အရာက အေရးအျကီးဆံုးလဲ ဆိုတာေတြကို နားလည္လာတယ္။ User Friendliness အတြက္ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္က ယူဇာအေနနဲ့ မျကာခဏ စမ္းျကည့္ရတယ္။ အဲဒီအခါ Developer ပိုင္းနဲ့ User ပိုင္းရဲ့ ကြဲျပားတဲ့ လိုအင္ေတြကို သိလာရတယ္။ Software ေပါင္းမ်ားစြာကို စမ္းသပ္ခဲ့ရတဲ့အတြက္ ဘယ္ဟာက ဘယ္ေနရာမွာ အားသာတယ္ ဘယ္ေနရာမွာ အားနည္းတယ္ ဆိုတာကို သိလာရတယ္။ Digital Library လုပ္ဖို့ ျကိုးစားရင္းက ကြဲျပားတဲ့ အခ်က္အလက္ သိမ္းဆည္းပံုစနစ္ေတြကို သိလာရတယ္။ ျမန္မာစာက အဂဿငလိပ္စာနဲ့ မတူတာမို့ သူတို့ နည္းစနစ္အတိုင္းကို အားလံုး အတိအက် လိုက္လို့ မရဘူး။ အဲဒီအခါ Localization လုပ္ဖို့ ျကံစည္ရျပန္တယ္။ အဲဒီမွာ NLP လုပ္ခဲ့ဖူးတာေတြက အေထာက္အကူ ေပးတယ္။ စာအုပ္ေတြကို စကန္ဖတ္ျပီး ပီဒီအဖ္ လုပ္ရာမွာ သာမန္ Photoshop သံုးျပီးလုပ္တာထက္ Lightroom နဲ့တြဲျပီး လုပ္ရင္ Size အေသးဆံုးနဲ့ Resolution အေကာင္းဆံုး၊ အေသသပ္ဆံုး Result ရတယ္ဆိုတာ သိလာရတယ္။ ေနာက္ဆံုး က်ြန္ေတာှသိလာတာက အရာအားလံုးဟာ တစ္ခုနဲ့တစ္ခု ဆက္စပ္ေနတယ္ ဆိုတာပါပဲ။ အဲဒီလို ဆက္စပ္ေနတာကို ျမင္သြားဖို့ပဲလိုတာ။ အဲဒီလို ျမင္သြားတဲ့အခါ အရာအားလံုးကို ေပါင္းစပ္လို့ ရသြားတယ္။ က်ြန္ေတာှ့ရဲ့ ျပန့္က်ဲေနတဲ့ ဦးတည္ခ်က္ေတြဟာ ေခါင္းစဉ္တစ္ခုထဲကို တျဖည္းျဖည္း ေရာက္လာခဲ့တယ္။

ေဒတာေတြ အားလံုးကို စနစ္တက် စုစည္းျပီး Myanmar Knowledge Management System တစ္ခုသာ တည္ေဆာက္နိုင္ရင္ ျမန္မာေတြနဲ့၊ ျမန္မာကို စိတ္ဝင္တစား ေလ့လာေနျကသူေတြ အားလံုးအတြက္ သိပ္အက်ိုးရွိမွာပဲလို့ ေတြးမိတယ္။ သိခ်င္လို့ ေမးလာတဲ့ ေမးခြန္း Query ေတြကို အဆင့္ဆင့္ အကဲျဖတ္ျပီး အေကာင္းဆံုး အေျဖကို ေပးနိုင္လိမ့္မယ္။ စေကာှလာေတြ၊ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြအတြက္ သုေတသနျပုရာမွာ အခ်ိန္ျမန္ျပီး တိတိက်က် ပိုျဖစ္လာနိုင္မယ္။ ေဒတာေတြ အားလံုးလည္း Digitize လုပ္ျပီးသားျဖစ္မယ္။ အြန္လိုင္းမွာ အားလံုးအတြက္ အခမဲ့ေပးထားျပီး Offline Version ကို တန္ရာတန္ေျကးနဲ့ ေရာင္းခ်မယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ဘဝ ရပ္တည္မွုအတြက္လည္း အဆင္ေျပနိုင္တယ္။ Research Fund ေတြရွိရင္ေတာ့ က်ြန္ေတာှ့အလုပ္က အဆင္ေျပမွာပဲ။ ဒီနိုင္ငံမွာေတာ့ ဒါမ်ိုးေတြ မရွိတဲ့အတြက္ (ေဘာလံုးအသင္း တစ္ခုေလာက္ေတာင္မွ (လူ) စိတ္မဝင္စားျကေတာ့) ကိုယ့္ဘာသာ လုပ္နိုင္ေအာင္ပဲ ျကိုးစားေတာ့မယ္။ တစ္ေန့တစ္လံ ပုဂံဘယ္မေရြ့ပါဘူး။


One response to “Thinking about Myanmar Knowledge Management System”

Hapi said...

hello... hapi blogging... have a nice day! just visiting here....

 
© 2009 NYI LYNN SECK 18+ DEN. All Rights Reserved | Powered by Blogger
Design by psdvibe | Bloggerized By LawnyDesignz