Saturday, May 23, 2009

Structure of MARC format

Structure of MARC format


Data Record တစ္ခုဟာ အျမဲတမ္း Leader နဲ့ စတယ္။ သူက စာလံုးေပါင္း ၂၄လံုး ေနရာယူတယ္။ Leader ရဲ့ေနာက္က Directory ဆိုတာ တဆက္တည္း ပါလာမယ္။ Directory က ေနာက္ကပါလာမယ့္ Variable Fields ေတြရဲ့ ေနရာကို ညြွန္ေပးတဲ့ လုပ္ငန္းကို လုပ္ေဆာင္တယ္။ Directory ဟာ သုညကေန ၁၁အထိ စာလံုး ၁၂လံုး ေနရာယူထားတယ္။ ပထမ သံုးလံုးက သက္ဆိုင္ရာ Tag ကို ကိုယ္စားျပုတယ္။ ဒုတိယ ၄လံုးက အဲဒီ Field မွာ ထည့္သြင္းမယ့္ ေဒတာရဲ့ ပမာဏကို ေဖာှျပတယ္။ တတိယ ၅လံုးက အဲဒီ ေဒတာရဲ့ ေနရာကို ေဖာှျပတယ္။ Directory ရဲ့ေနာက္မွာ Variable Fields ေတြ ရွိတယ္။ သူ့မွာ Variable Control Fields နဲ့ Variable Data Fields ဆိုျပီး နွစ္ပိုင္း ရွိတယ္။ VCF က 001-008 အထိ ဂဏန္းသံုးလံုးနဲ့ အမ်ိုးအစား ခြဲျခားထားတယ္။ VCF မွာ Indicator ေတြ Subfield Codes ေတြ မရွိဘူး။ VDF မွာေတာ့ 010-08X အထိ Number and Code Fields နဲ့ Classification and Call No. Fields ဆိုျပီးေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြကို သိုမွီးတယ္။ VDF မွာေတာ့ Indicators ေတြ Subfield Codes ေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီရဲ့ ေနာက္မွာေတာ့ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြ ပါဝင္တဲ့ Heading Field ပါလာပါတယ္။ သူက 100 ကေန 887 အထိ ပံုစံအမ်ိုးမ်ိုး ခြဲျခားထားတယ္။ Field တစ္ခုနဲ့ အျခားတစ္ခုကို (|) ဆိုတဲ့ Field Terminator သေကဿငတကို အသံုးျပုျပီး ခြဲျခားထားတယ္။ အားလံုးျပီးသြားရင္ေတာ့ Record Terminator သေကဿငတ တစ္ခုခုကို ေနာက္ဆံုးမွာ ထည့္သြင္းေပးရမယ္။

  • Leader
  • Directory
  • Variable Fields

ဒီသံုးခုက MARC ဖြဲ့စည္းပံုရဲ့ အဓိက ေက်ာရိုးပါပဲ။ Variable Fields မွာ အပိုင္းနွစ္ခု ရွိတယ္။

  • Variable Control Fields
  • Variable Data Fields

အဲဒီနွစ္ခုထဲမွာမွ Variable Data Fields ကို မ်ိုးတူစုေတြ ခြဲလိုက္ရင္

  • Number and Code Fields (01X-04X)
  • Classification and Call No. Fields (05X-08X)
  • Heading Fields (1XX-8XX)
  • Main Entry Fields (1XX)
  • Title and Title related Fields (20X-24X)
  • Edition, Imprint, Etc. Fields (25X-28X)
  • Physical Description, Etc. Fields (3XX)
  • Series Statement Fields (4XX)
  • Note Fields (5XX)
  • Subject Access Fields (6XX)
  • Added Entry Fields (70X-75X)
  • Linking Entry Fields (76X-78X)
  • Series Added Entry Fields (80X-83X)
  • Holdings, Location, Alternate Graphics, Etc. Fields (841-88X)

အဲဒီလို အမ်ိုးအစားေတြ ခြဲထားတယ္။ သက္ဆိုင္ရာ ေနရာမွာ သက္ဆိုင္ရာ သတ္မွတ္ ကုဒ္ေတြကို ထည့္ေပးရတယ္။



Leader

Leader ဆိုတာက MARC ေဖာှမတ္မွာ ထိပ္ဆံုးက ေနရာယူထားတဲ့ ကဏဿဍတစ္ခုပါ။ သူ့မွာ Indicator ေတြ Subfield ေတြ မပါဝင္ပါဘူး။ Leader Field ဟာ အခ်က္အလက္ ထည့္သြင္းရာမွာ 00 ကေန 23 အထိ ၂၄ေနရာ ယူထားတယ္။ ဥပမာ-

(*****nam##22*****#a#4500) လို့ေတြ့ရင္

Image Hosted by ImageShack.us

၁။ သုညကေန နံပတ္၄အထိ ေနရာဟာ Record Length ကို ညြွန္းတာပါ။

၂။ နံပတ္ငါး ေနရာကေတာ့ Record Status ကို ညြွန္းပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ Record Status အေနနဲ့ အသံုးျပုတဲ့
a - Increase in encoding level
c - Corrected or revised
d - Deleted
n - New
p - Increase in encoding level from prepublication
စတာေတြကို သိထားရပါမယ္။ အထက္က ဥပမာမွာ အဲဒီေနရာမွာ (n) ကိုေတြ့ရတာေျကာင့္ ဒါဟာ New Status အေနနဲ့ ျပေျကာင္း သိနိုင္ပါတယ္။

၃။ နံပတ္ေျခာက္ ေနရာက Type of Record ကို ညြွန္းပါတယ္။ TOR အေနနဲ့
a - Language material
c - Notated music
d - Manuscript notated music
e - Cartographic material
f - Manuscript cartographic material
g - Projected medium
i - Nonmusical sound recording
j - Musical sound recording
k - Two-dimensional nonprojectable graphic
m - Computer file
o - Kit
p - Mixed materials
r - Three-dimensional artifact or naturally occurring object
t - Manuscript language material
စတဲ့ Variable ေတြကို အသံုးျပုပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ (a) ကိုေတြ့ရတဲ့အတြက္ ဒါဟာ Language Material ဆိုတာ သိနိုင္ပါတယ္။

၄။ နံပတ္ခုနစ္ ေနရာက Bibliographic Level ကိုေဖာှျပပါတယ္။
a - Monographic component part
b - Serial component part
c - Collection
d - Subunit
i - Integrating resource
m - Monograph/Item
s - Serial
ဒီေနရာမွာ (M) ကိုေတြ့ရတဲ့အတြက္ ဒါဟာ (Monograph/Item) အေနနဲ့ သိနိုင္ပါတယ္။

၅။ နံပတ္ရွစ္ ေနရာက Type of Control ဆိုတာကို ျပပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ (#) ဆိုတာက No Specific Type ကို ရည္ညြွန္းျပီး၊ (a) ဆိုတာက Archival ကို ရည္ညြွန္းပါတယ္။

၆။ နံပတ္ကိုး Character Encoding Scheme မွာေတာ့ (#) ဆိုတာ MARC-8 ေဖာှမတ္ကို ကိုယ္စားျပုျပီး၊ (a) ကေတာ့ UCS/Unicode ေဖာှမတ္ကို ညြွန္ျပပါတယ္။

၇။ နံပတ္တစ္ဆယ္ ေနရာက Indicator Count ကိုေျပာတာပါ။ Indicator ဟာ နွစ္လံုးပဲ ရွိတဲ့အတြက္ အျမဲတမ္း (2) လို့ ထည့္ေပးရပါတယ္။

၈။ နံပတ္ဆယ့္တစ္ ေနရာက Subfield Codes Count ဆိုတာကို ေျပာတာပါ။ အျမဲတမ္း (2) လို့ ထည့္ေပးရပါတယ္။

၉။ နံပတ္ဆယ့္နွစ္ကေန ဆယ့္ေျခာက္ အထိ ေနရာငါးခုက Base address of data ေတြကို ျပပါတယ္။

၁၀။ နံပတ္ဆယ့္ခုနစ္ Encoding Level မွာ
# - Full level
1 - Full level, material not examined
2 - Less-than-full level, material not examined
3 - Abbreviated level
4 - Core level
5 - Partial (preliminary) level
7 - Minimal level
8 - Prepublication level
u - Unknown
z - Not applicable
ဆိုျပီး သတ္မွတ္နိုင္ပါတယ္။ ဥပမာမွာေတာ့ အဲဒီေနရာမွာ (#) လို့ ျပထားတဲ့အတြက္ Full Level Encoding လို့ သိနိုင္ပါတယ္။

၁၁။ နံပတ္ဆယ့္ရွစ္ ေနရာကေတာ့ Descriptive cataloging form ကို ျပပါတယ္။ သူက ေလးမ်ိုး ရွိပါတယ္။
# - Non-ISBD
a - AACR 2
i - ISBD
u – Unknown
ဥပမာမွာ (a) လို့ ထည့္သြင္းထားတာေျကာင့္ AACR2 ကတ္တေလာက္ စနစ္ကို အသံုးျပုထားတယ္လို့ သိရပါတယ္။

၁၂။ နံပတ္ဆယ့္ကိုး ေနရာဟာ Multipart resource record level ကို ညြွန္းပါတယ္။
# - Not specified or not applicable
a - Set
b - Part with independent title
c - Part with dependent title
၁၃။ နံပတ္နွစ္ဆယ္ ေနရာက Length of the length-of-field portion ဆိုတဲ့ Directory ကဏဿဍက Length of Field မွာရွိတဲ့ စာလံုး အေရအတြက္ကို ထည့္ေပးရတာပါ။ အဲဒီေနရာမွာ အျမဲတမ္း (4) ဂဏန္းကိုပဲ ထည့္ေပးရပါတယ္။

၁၄။ နံပတ္နွစ္ဆယ့္တစ္ ေနရာက Length of the starting-character-position portion ကို ညြွန္းပါတယ္။ ဒီေနရာမွာလည္း အျမဲတမ္း (5) ဂဏန္းကိုပဲ ထည့္ေပးရပါတယ္။

၁၅။ နံပတ္နွစ္ဆယ့္နွစ္ ေနရာက Length of the implementation-defined portion ကို ညြွန္းပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အျမဲတမ္း (0) ဂဏန္းကိုပဲ ထည့္ေပးရပါမယ္။

၁၆။ နံပတ္နွစ္ဆယ့္သံုး ေနရာက ဘာသတ္မွတ္ခ်က္မွ မရွိေသးတဲ့ Undefined ေနရာပါ။ အဲဒီမွာလည္း အျမဲတမ္း (0) ကိုပဲ ထည့္ေပးရပါတယ္။

Leader ကဏဿဍျပီး၏။

Remark: ပံုေတြနဲ့ စာေတြနဲ့ ေရာတင္ရတာ ဒီအေပါှမွာ ေတာှေတာှခက္တယ္။ ဒါေျကာင့္ စိတ္ဝင္စားတဲ့သူ၊ ဒါမွမဟုတ္ သိခ်င္တဲ့သူ၊ ဒါမွမဟုတ္ သင္ေပးခ်င္တဲ့သူ ရွိရင္ ေမးလ္သာ ပို့ပါေတာ့ခင္ဗ်ာ။


No response to “Structure of MARC format”

 
© 2009 NYI LYNN SECK 18+ DEN. All Rights Reserved | Powered by Blogger
Design by psdvibe | Bloggerized By LawnyDesignz