Sunday, April 20, 2008

Social Networking

ကမဿဘာျကီးကိုျပားသြားေစတဲ့ လူထုကြန္ယက္ (Social Networking)




Social Networking ဆိုတာ ထင္ရွားက်ယ္ျပန့္လာတဲ့ အင္တာနက္ ယဉ္ေက်းမွု တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ အင္တာနက္ေပါှမွာ တစ္ေယာက္နဲ့တစ္ေယာက္ စုေဝးဆက္သြယ္ရာ ဆံုရပ္ ေနရာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

နည္းပညာ တိုးတက္လာတာနဲ့အမ်ွ၊ လူေနမွု ျမင့္မားလာတာနဲ့အမ်ွ လူေတြမွာ ကိုယ္ပိုင္ အခ်ိန္ေတြ၊ လြတ္လပ္မွုေတြ ဆံုးရွံုးလာရပါတယ္။ မနက္မိုးလင္းကတည္းက အလုပ္စလုပ္လိုက္တာ ညေနမိုးခ်ုပ္မွ အိမ္ျပန္ေရာက္၊ အိမ္ျပန္ေရာက္တာနဲ့ ပင္ပန္းနြမ္းနယ္မွုေျကာင့္ အနားယူရတာမို့ သူငယ္ခ်င္း မိတ္ေဆြေတြနဲ့ ေတြ့ဆံုခ်ိန္၊ လြတ္လြပ္လပ္လပ္ အနားယူခ်ိန္၊ စာျကည့္တိုက္သြားျပီး စာအုပ္သြားဖတ္ခ်ိန္ စတဲ့ အရာေတြမွာ တျဖည္းျဖည္း အားနည္းလာပါတယ္။ ဟိုးအရင္ကဆို က်ြန္ေတာှတို့ တေတြမွာ တီးပါတီေတြ၊ ညစာစားပြဲေတြ၊ ေပ်ာှပြဲရြွင္ပြဲေတြ စတဲ့ လူမွုေရး Social Welfare ကိစဿစေလးေတြကို ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် လုပ္ကိုင္ျဖစ္ျကေသးတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အထက္ကလို အေျကာင္းေျကာင္းေတြေျကာင့္ မအားလပ္ ျကေတာ့တာမို့ အခင္မင္ဆံုးဆိုတဲ့ တစ္ျမို့ထဲေန သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္နဲ့ေတာင္ ေတြ့ဆံုဖို့ဆိုတာ ခ်ိန္းလို့ မရနိုင္ေအာင္ပါပဲ။ ဒီလိုနဲ့ က်ြန္ေတာှတို့ဟာ အလုပ္ေတြ အတြက္ပဲ အခ်ိန္ေပး အာရံုစိုက္ေနရျပီး လူမွုေရး ကိစဿစေလးေတြမွာေတာ့ တျဖည္းျဖည္း ေဝးကြာလာျကရတယ္။ ဒီအေျခအေနမွာ လူသားေတြရဲ့ ထြက္ေပါက္တစ္ခု အေနနဲ့ Social Networking ဆိုတဲ့ အင္တာနက္ ဆံုရပ္ကေလးေတြ ေပါှေပါက္လာခဲ့တာပါပဲ။



Social Networking ေတြမွာ ပံုစံအမ်ိုးမ်ိုး ရွိနိုင္ပါတယ္။ တခ်ို့က သီးျခား ကြန္ယက္ေလး တစ္ခု အေနနဲ့ တည္ရွိတယ္။ တစ္ခ်ို့က အဲဒီလို သီးျခားကြန္ယက္ေလးေတြ အမ်ားျကီး ေပါင္းထားတဲ့ ကြန္ယက္ျကီး တစ္ခု အေနနဲ့ တည္ရွိတယ္။ တစ္ခ်ို့က စီးပြားေရး ဆံုရပ္ေလး တစ္ခုအေနနဲ့ တည္ရွိတယ္။ တစ္ခ်ို့က ျကင္သူရွာတဲ့ ေနရာေလး တစ္ခု အေနနဲ့ ရပ္တည္ျကတယ္။ တစ္ခ်ို့က ကိုယ္ပိုင္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္ မွတ္တမ္းတင္ရာ ေနရာေလး ပံုစံအျဖစ္နဲ့ ရပ္တည္ျကတယ္။

ပံုစံကေတာ့ ကိုယ္နဲ့ အပ္စပ္ရာ အဖြဲ့ေလး အဖြဲ့ေလးေတြအလိုက္ စုေဝးျကျပီး၊ ေနာက္တစ္ဆင့္ အေနနဲ့ အဲဒီလို အဖြဲ့ေလးေတြ အခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္ျပီး ပိုျကီးမားတဲ့ ကြန္ယက္ျကီး တစ္ခုကို ဖန္တီးယူျခင္းပါပဲ။ လူသိမ်ားျပီး က်ယ္ျပန့္ ထင္ရွားတဲ့ General Social Networking ေနရာေလးေတြကေတာ့ MySpace၊ Facebook၊ Ning၊ Multiply စတာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္တမ္းေတာ့ ဒီလူထုဆံုရပ္ကြန္ယက္ျကီးမွာ ေတြ့ဆံုမွု သက္သက္ဆိုတာထက္ ပိုတဲ့ ေလးနက္မွုေတြ အမ်ားျကီး ရွိပါတယ္။ အဓိက အေနနဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ ျဖန့္ေဝျခင္း၊ အသိပညာေပးျခင္း၊ ဆက္သြယ္ေရး စတာေတြလည္း ပါဝင္ပါေသးတယ္။ Social Networking လို့ဆိုတာနဲ့ တစ္ေယာက္နဲ့တစ္ေယာက္ အင္တာနက္ေပါှမွာ ကူးလူးဆက္ဆံေနျကတာကို ျမင္ျကည့္နိုင္ပါတယ္။
အင္တာနက္ေပါှမွာ အလြန္ထင္ရွားတဲ့ ဝီကီပီးဒီးယား ဆိုရင္ တစ္ကမဿဘာလံုးကလူေတြ အားလံုး ဝိုင္းျပီး ေရးေနျကတဲ့ အခမဲ့ စြယ္စံုက်မ္းျကီးတစ္ခုပါ။ ဘယ္သူကမွ ေရးပါလို့ မတိုက္တြန္း ရဘဲနဲ့ အသိပညာရွင္ အတတ္ပညာရွင္ေတြ အားလံုး ကိုယ္က်ြမ္းက်င္ရာ ဘာသာရပ္ေတြကို သူေရး ငါေရးနဲ့ ဝိုင္းေရးလိုက္ျကတာ အခုဆိုရင္ အလြန္ကို က်ယ္ျပန့္ ျကီးမားတဲ့ လူအမ်ား မွီျငမ္းကိုးကားရာ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္လို့လာပါျပီ။ Del.icio.us တို့ Digg တို့မွာ ဆိုရင္လည္း တကမဿဘာလံုးက ထူးဆန္းတဲ့ အျဖစ္အပ်က္၊ ေတြ့ရွိမွု၊ သတင္း၊ အခ်က္အလက္ အသစ္အဆန္းေတြကို ေဒသအသီးသီးက လူေတြက ျဖန့္ေဝေပးေနျကတာပါ။ Facebook, Myspace လိုေနရာမ်ိုးေတြမွာ ဟိုဘက္ ကမဿဘာျခမ္းက တစ္ေယာက္နဲ့ ဒီဘက္ ကမဿဘာျခမ္းကတစ္ေယာက္ စာေတြ၊ ဓာတ္ပံုေတြ၊ လက္ေဆာင္ေတြ အျပန္အလွန္ပို့ရင္း နယ္ေက်ာှ ယဉ္ေက်းမွု ကူးလူးဆက္ဆံမွုေတြ ျဖစ္လာပါျပီ။

ဒီေနရာမွာ ေရွးရိုးစြဲ အစဉ္အလာျကီးေတြ ဆုပ္ကိုင္ထားသူေတြကေတာ့ Social Networking ဆိုတာကို အနဿတရာယ္တစ္ခုလို့ ျမင္ျကပါတယ္။ သူတို့က အထက္ကလို ဆက္ဆံမွုေတြကေန ယဉ္ေက်းမွုေတြ ထိခိုက္နိုင္တယ္၊ စာရိတဿတပ်က္ျပားနိုင္တယ္၊ အခ်ိန္ကုန္ေစတယ္၊ လူငယ္ထုကို ပ်က္စီးေစတယ္ဆိုတဲ့ အေတြးအျမင္မ်ိုးေတြ ရွိျကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေန့လို Globalization ေခတ္ျကီးမွာ နည္းပညာနဲ့၊ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာတဲ့ ယဉ္ေက်းမွုကိုေတာ့ တားဆီး ပိတ္ပင္ထားလို့ မရနိုင္ပါဘူး။ သူတို့က ဘယ္ေလာက္ပဲ မေကာင္းပါဘူးေျပာေျပာ၊ လူငယ္ေတြကို ပိတ္ပင္တားဆီးပါေစ ဒီယဉ္ေက်းမွုရဲ့ သိသာလြန္းတဲ့ ေကာင္းက်ိုးေတြေျကာင့္ တေန့တျခား Social Networking ဆိုဒ္ေတြဟာ ျကီးထြားလာေနပါတယ္။

Social Networking လို့ ေယဘုယ် ေျပာေနေပမယ့္ အဲဒီအထဲမွာ ရွိေနတဲ့ ကဏဿဍအသီးသီး၊ ဝဘ္ဆိုဒ္ အသီးသီးမွာ ကြဲျပားတဲ့ ဦးတည္ခ်က္ေတြ၊ လုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္ပံုေတြ ရွိေနနိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္ဘယ္လို ေနရာမ်ိုးမွာ စိတ္ဝင္စားတယ္ ဆိုတာကို လိုက္ျပီး ကိုယ္နဲ့ အပ္စပ္တဲ့ ေနရာကို ေရြးခ်ယ္ နိုင္ပါတယ္။ အျကမ္းအားျဖင့္ေတာ့

  1. Online Social Community
  2. Social Business Networks
  3. Online Matchmaking
  4. Alumni Networks

စသည္ျဖင့္ ခြဲျခားနိုင္ပါတယ္။ တကယ္လို့မ်ား ကိုယ္က အင္တာနက္ေပါှမွာ မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္းေတြ ရခ်င္တယ္၊ အျပန္အလွန္ ဆက္သြယ္ ခ်င္တယ္ဆိုရင္ ပထမ အမ်ိုးအစားကို ေရြးခ်ယ္ရပါမယ္။ ဒုတိယ တစ္ခုက စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ့ ပတ္သတ္တဲ့ ပိုျပီး Specific ျဖစ္တဲ့ ေနရာဆိုပါေတာ့။ တတိယ တစ္ခုကေတာ့ Match.Com လို ကိုယ္နဲ့ အပ္စပ္တဲ့သူေတြကို ရွာတဲ့ေနရာ၊ ျကင္ေဖာှရွာတဲ့ ေနရာမ်ိုးပါ။ စတုတဿထ တစ္ခုကေတာ့ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္ေတြကို မွတ္တမ္းတင္ထားတဲ့ ေနရာဆိုပါေတာ့။



ဒီ Social Networking Sites ေတြကို ဒီေခတ္ရဲ့ Mediated Publics လို့ ေခါှျကပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို့လည္းဆိုေတာ့ လူေတြအားလံုး မီဒီယာ နည္းပညာနဲ့ ဒီေနရာျကီးမွာ တစုတေဝးတည္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ဆံုစည္းနိုင္လို့ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဟာရဲ့ ထူးျခားခ်က္က ဘာလဲဆိုေတာ့ အသင္းဝင္ေတြ၊ အသံုးျပုသူေတြက Generate လုပ္တာျဖစ္တယ္။ အရင္ကဆို ဝဘ္ဆိုဒ္တစ္ခု လုပ္တဲ့အခါ ဒီဆိုဒ္ေတြရဲ့ ပိုင္ရွင္ကသာ အခ်က္အလက္ေတြ၊ သတင္းေတြကို တင္ေပးတယ္။ တည္းျဖတ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုေနာက္ပိုင္း Ideology ေျပာင္းလဲလာျပီး Social Networking ဆိုဒ္ေတြဟာ ယူဇာေတြကို ကိုယ္ပိုင္လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးလိုက္ျပီး ဒီဝဘ္ဆိုဒ္ျကီးကို သူတို့ကိုပဲ ေမာင္းနွင္ေစလိုက္တယ္။ ကိုယ္ကေတာ့ ဒါျကီးကို တည္ေထာင္ေပးသူ၊ ထိန္းသိမ္းေပးသူ အျဖစ္ပဲ ေဆာင္ရြက္ေတာ့တယ္။ ဒီအခ်က္ေလးဟာ တကယ္ကို အေျပာင္းအလဲျကီးမားစြာ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။




Social Networking Site ေတြရဲ့ မူလအစကိုေတာ့ Sixdegrees.Com ဆိုျပီးေတာ့ အသိအမွတ္ျပုထား ျကပါတယ္။ Sixdegrees.Com ကို ၁၉၉ရခုနွစ္မွာ စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့ျပီး ယူဇာေတြကို ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ ပရိုဖိုင္းေတြ လုပ္ခြင့္ျပုတယ္၊ မိတ္ေဆြေတြရဲ့ လိပ္စာစာရင္းေတြ လုပ္ခြင့္ျပုခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ တစ္ေယာက္နဲ့ တစ္ေယာက္ အဲဒါေတြကို ျကည့္ခြင့္ရေအာင္ လုပ္ေပးခဲ့တယ္။ သူ့အရင္က အဲဒီလိုမ်ိုး ဒါေတြအားလံုးကို ပူးေပါင္းခဲ့သူ မရွိေသးပါဘူး။ ဒါေျကာင့္ Sixdegrees.Com ကို Social Networking ရဲ့အစပထမလို့ သတ္မွတ္ျကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ၂၀၀၀ ခုနွစ္မွာေတာ့ ဒီကုမဿပဏီဟာ အသံုးျပုသူ သန္းေပါင္းမ်ားစြာကို ရရွိျပီးကာမွ အျခားစီးပြားေရး အခက္အခဲေတြေျကာင့္ ရပ္ဆိုင္းသြားခဲ့ပါေတာ့တယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း သူဟာ အဲဒီေခတ္မွာ အားလံုးရဲ့ ေရွ့ေဆာင္လမ္းျပ ျဖစ္ခဲ့တာကိုေတာ့ ဘယ္သူမွ ျငင္းလို့ မရနိုင္ပါဘူး။ သူ့ရဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ နည္းပညာ ဖြံ့ျဖိုးလာတာနဲ့အမ်ွ သူ့ရဲ့လမ္းစဉ္အတိုင္းသာမက အျခားေသာ နည္းစနစ္ အသစ္ေတြ ထပ္ထပ္ျဖည့္သြင္းျပီး ေပါင္းစပ္လာလိုက္ျကတာ ယေန့ေခတ္ Facebook၊ Myspace တို့လို အလြန္က်ယ္ျပန့္တဲ့ Network ျကီးတစ္ခုအေနနဲ့ ျဖစ္လာျပီ ျဖစ္ပါတယ္။

ဘာလို့ လူေတြဟာ ဒီလို SNS ေတြအေပါှမွာ အာရံုစိုက္ ျဖန့္က်က္လာျကသလဲ ဆိုတာကလည္း စိတ္ဝင္စားဖို့ ေကာင္းပါတယ္။ Printed Media ေတြေပါှက ဂ်ာနယ္လစ္ေတြ၊ စာေရးသူေတြလိုပဲ အြန္လိုင္း SNS ေတြေပါှက Bloggerေတြ၊ ဖိုရမ္မာေတြ၊ သတင္းသမားေတြ၊ ပညာရွင္ေတြမွာလည္း အျမဲေစာင့္ျကည့္ ဖတ္ရွုေလ့လာရတဲ့ သူေတြ ရွိပါတယ္။ ဆိုလိုတာက အျပင္က စာေရးဆရာေတြမွာလိုပဲ အင္တာနက္ စာေရးသူေတြမွာလည္း သူတို့ရဲ့ ပရိသတ္ေတြ ကမဿဘာနဲ့အဝွန္း ရွိေနတယ္ ဆိုတာပါပဲ။ ျပီးေတာ့ ဒီကြန္ယက္ျကီး အေပါှမွာက Printed Media ေတြလို အျကာျကီး ေစာင့္စားေနစရာ မလိုဘဲ သူတို့ အခုေရး ကိုယ္က အခုဖတ္ ခ်က္ခ်င္း ရသလို အဲဒီလိုမ်ိုး ေရးသားသူေတြကလည္း အမ်ားျကီး ရွိေနတဲ့အတြက္ ဒီရပ္ဝန္းျကီးဟာ ေရးသူနဲ့ ဖတ္သူျကားမွာ Interactive ျဖစ္ေနတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက အရင္ကဆို လူေတြဟာ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္ေတြကို လ်ွို့ဝွက္ သိမ္းဆည္းထားတတ္ျကေပမယ့္ အခုေတာ့ အင္တာနက္ေပါှမွာပါ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း တင္လာျကတာေျကာင့္ တစ္ေယာက္နဲ့တစ္ေယာက္ ပိုျပီး ဆက္ဆံရ လြယ္ကူလာေစတယ္လို့ ယူဆလို့ ရပါတယ္။

အေရးအျကီးဆံုး တစ္ခုက ဘယ္ေနရာမွာ ဘာနည္းပညာ ရွိေနတယ္၊ ဘယ္အရာကို လိုခ်င္ရင္ ဘယ္ေနရာမွာ ရွာျကတယ္၊ ဘယ္သူ့ကို ဘယ္ေနရာမွာ ဘယ္လို ဆက္သြယ္လို့ရမယ္ ဆိုတဲ့ ရင္းျမစ္ ေနရာေတြ ျဖစ္လာတာပါပဲ။ ဒါဟာလည္း လြန္စြာမွ စိတ္လွုပ္ရွားစရာပါပဲ။ က်ြန္ေတာှတို့ဟာ ကတြတ္ေပါက္က ဗ်ိုင္းလို ထြက္လာတဲ့ နည္းပညာေတြ၊ အခ်က္အလက္ေတြကို ဒီလိုေနရာမ်ိုးေတြကေန ေစာင့္ျကည့္ အကဲျဖတ္ေနရံုပါပဲ။ သူမ်ားေတြရဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို နားေထာင္ေနရံုပါပဲ။ ကိုယ္လိုအပ္တဲ့ အရာေတြ အတြက္လည္း တကမဿဘာလံုးက လူေတြနဲ့ သတင္းဖလွယ္ရင္း ရွာေဖြ ရယူေနရံုပါပဲ။ ေနာက္ဆံုး ဒီလိုပဲ စဉ္းစားျကည့္ပါဦး။ လြန္ခဲ့တဲ့ အနွစ္နွစ္ဆယ္၊ သံုးဆယ္ နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ကေလးဘဝကတည္းက ကြဲကြာခဲ့ျကတဲ့ ငယ္သူငယ္ခ်င္းနွစ္ေယာက္ မေမ်ွာှလင့္ပဲ တစ္ေနရာရာမွာ ျပန္ေတြ့မယ္ဆိုရင္ ရင္ထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ ျကည္နူးျကမလဲ။ က်ယ္ေျပာတဲ့ အျပင္ေလာကျကီးမွာက မေမ်ွာှလင့္ဘဲ ျပန္ေတြ့တယ္ဆိုတာက ျဖစ္နိုင္ဖို့ ခက္ခဲပါေသးတယ္။ Social Networking Sites ေတြအေပါှမွာေတာ့ မျဖစ္နိုင္စရာဆိုတာ မရွိေတာ့ပါဘူး။ ဒါေျကာင့္လည္း ကမဿဘာျကီးဟာ လံုးေနရာက ျပန္ျပားသြားျပီဆိုတဲ့ စကားေပါှလာတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။


future more reading

Social Networking
List of Social Networking Sites



Download this article as PDF| 450Kb | Fileden |

No response to “Social Networking”

 
© 2009 NYI LYNN SECK 18+ DEN. All Rights Reserved | Powered by Blogger
Design by psdvibe | Bloggerized By LawnyDesignz