Tuesday, May 9, 2006

Myanmar Idioms

ေခတ္ေပါှျမန္မာ အီဒီယမ္ စကားလံုးမ်ား


က

က်ြတ္တယ္= ေျကာက္တယ္။ လန့္တယ္။

ေက်ြးလိုက္ရ= ခ်လိ္ုက္ရ။ ေဆာှလိုက္ရ။ ထိုးလိုက္ရ။

ျကီးေပါ= ျကီးမွေပါေသာသူ။

ကီးလိုက္ရ= ကုန္းတိုက္ ေပးလိုက္ရ။ ေခ်ာက္တြန္း ေပးလိုက္ရ။

ကက= (အနက္မျပန္လိုပါ) မေကာင္းေသာမိန္းမ။ မိန္းခေလးမ်ား ကိုယ့္ကို ထိုသို့အေခါှခံရလ်ွင္ ခ်စ္စနိုးနွင့္ ညည ဟုေခါှသလိုမ်ိုးဟု မထင္လိုက္ပါနွင့္။ ပါးလွည့္တီးထည့္လိုက္ပါ (စကားခ်ပ္)

ေျကာင္းသည္= လိုက္စကားေျပာသည္။ လမ္းေျကာင္းထြင္သည္ဟု အနက္ယူ။ (ဥပမာ- ငါဟိုေကာင္မေလးကို လိုက္ေျကာင္းလိုက္ဦးမယ္)

ျကူသည္= အီစီကလီေျပာသည္။

ကူလီကူမာ = မေကာင္းျကံစည္ျခင္း။

ျကပ္သည္ = အနဲငယ္ ေခ်ာက္တြန္းလိုက္သည္။ တိုင္သည္။ ဒုက္ခေရာက္ေအာင္ လုပ္သည္။ ဥပမာ ငါဟိုေကာင္ကို နဲနဲျကပ္ေပး လိုက္ဦးမယ္။

က်ြတ္က်ဲ= ေျကာက္လန့္သြားျခင္း ။ အသံျကားရံုမ်ွနွင့္ ေျကာက္လန့္သြားျခင္း (ေမာင္ေမာင္၏ ဗလကို ျမင္ရေသာအခါ မမမွာ က်ြတ္က်ဲသြားေလေတာ့သည္ (မည္သို့ေျကာင့္မွန္း ေမာင္နတ္ မသိ)

ကေလာှတုတ္ = ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေအာှဆဲသည္။ (ေအ..ဘယ္ရမလဲ ငါဒင္းကို ကေလာှတုတ္ ပစ္လိုက္တာေပါ့.. ဟင္း)

ကလိန္ကက်စ္ = သူတစ္ပါး ဒုက္ခေရာက္ေအာင္ လိမ္လည္သည္္။ လွည့္ဖ်ားသည္။ (ဟိုမွာေလ ဟိုခ်တ္ရြန္းထဲမွာ ဟိုေကာင္ ကလိန္ကက်စ္ေတြ လုပ္ေနျပန္ျပီ ဟိုေကာင္မေလးေတာ့ ဟိုဒင္းျဖစ္ေတာ့မယ္)

ျကြက္ = ဟိုလူေတြေလ။

က်ြဲ = သေဘဿငာသား ေလာကမွ ကပဿပလီ မေလးမ်ားကို ေခါှေသာ နာမည္။

ေျကာင္ေတာင္နွိုက္ = ပိုင္ရွင္ရွိေသာ ပစဿစည္းကို ယူျခင္း။ ယူေသာသူ။ (ေတာက္ ဟိုေကာင္ ငါ့ရည္းစားကို ေျကာင္ေတာင္နွိုက္ သြားေလ ျခင္း (မ်က္ရည္စက္ကေလးမ်ားနွင့္) )

ျကားကားဆြဲ= သူတစ္ပါးရည္းစားကို ျဖတ္ခုတ္သည္။

ကေလကေခ်= အေပအေတေကာင္။

-----------------------



ခိုက္သည္= ျကိုက္သည္ ( ဥပမာ- ေမာင္နတ္ ဟို စာအရမ္းေရးတဲ့ ေကာင္မေလးကို ခိုက္ေနတယ္ )

ခ်ီးေပါက္သည္ = ပစိပစပ္မ်ားသည္။

ခ်ီးထုတ္ပဲ = အရွုပ္ထုတ္ေတြပဲ။

ခ်ီးျကီးသည္ = -က်ယ္သည္။ ဘဝင္ျမင့္သည္။

ေခါက္ထားလိ္ုက္ပါ= ေအးေအးေဆးေဆးထားလိုက္ပါ။

ခိုျကီး= ေရသာခိုလြန္းေသာသူ။

ေခါင္း= ျပည့္တန္ဆာမွု လုပ္စားသူ ေခါင္းေဆာင္။

-----------------------


ေဂါက္သီး= ေျကာင္ေန ေဂါက္ေနေသာသူ။

ဂ်ီပုန္း = အေျခာက္။ ( ပုန္းေနေသာ ဂ်ီကေလး ဟု အဓိပဿပါယ္ရ၏။ ထပ္ကာ အနက္ မဖြင့္ပါရေစနွင့္ေတာ့)

ေဂါှလီ = ေခတ္မီေသာ ေခတ္ဆန္ေသာ ဆိုရွယ္က်ေသာသူ။ မွတ္ခ်က္စကား။ (ဟို ေကာင္မေလးကေတာ့ ေဂါှလီပဲ)

ဂြင္ = အခြင့္အေရး။ (ဒါကေတာ့ တကယ့္ ဂြင္ပဲကြာ)

-----------------------


ငဝိုင္း=ငဝက္= ပိုက္ဆံ ( လက္ညွိုးနွင့္လက္မကို ကြင္းျပသည္ )

ငေလာင္ = သူမ်ားတစ္ကာကို လူပံုအလယ္ အရွက္ကြဲေလာက္ေအာင္ ေနာက္ေျပာင္တတ္သူ။

ငေပြး= ေနရာတကာ ပါေသာလူငယ္။

-----------------------


ေစာှ= ေကာင္မေလး ( လူငယ္အခ်င္းခ်င္း သံုးေသာစကား )

စရိုက္ပဲ= အေပအေတေကာင္ပဲ။

-----------------------


ဆားပုလင္း= အိမ္ေဖာှ။ အိမ္ေစ။

ဆားပုလင္းနွင္းေမာင္= ကိုယ့္အိမ္က အိမ္ေဖာှကို ျပန္ျကံသူျကီး။ ( မင္းသိခဿငေတာ့ ရင္က်ိုးေတာ့မွာဘဲ .. တတ္နိုင္ဘူး ေျပာေနျကတာကို )

ဆတ္ဆလူး = နန့္သည္ နွင့္ အတူတူပင္။

-----------------------

ဇယား = အရွုတ္ထုပ္။ ေကာင္မေလး။ (သံုးစြဲသူကို လိုက္ကာ၊ အခ်ိန္ကိုလိုက္ကာ ကြာ၏)

-----------------------


ဉာဏ္တိမ္တယ္ = အေတြးအေခါှ ညံ့ျခင္း စဉ္းစားဉာဏ္ မရွိျခင္း။

-----------------------


ေတတယ္ကြာ= ရုပ္ဆိုးတယ္။ စုတ္ျပတ္တယ္။

တင္းတယ္= စိတ္ဆိုးတယ္။

-----------------------


ထမင္းစားျပီး ခ်ီးမပါ= ဝေသာသူမ်ားကို ေခါှ၏။

ထိတယ္ကြာ= ခ်က္ေကာင္းကို ထိသည္။
-----------------------


ဒူတယ္ကြာ ( အေတာှထံုအျခင္းကို ကိုယ္စားျပု၏ )

-----------------------


ဓါတ္ျကိုး = အန္တရာယ္ေပးနိုင္တဲ့သူ။ (အဲဒီမိန္းခေလးကေတာ့ ဓါတ္ျကိုးပဲ)

ဓါတ္တိုင္ေသးပန္း = ျကံုရာ လုပ္တတ္တဲ့ေကာင္။ အေျခအျမစ္မရွိတဲ့ေကာင္။

ဓါတ္က်သည္= စိတ္ဓါတ္က်သည္။

-----------------------


နလပိန္းတုန္း = ဘာမွမသိတဲ့ေကာင္။ အသိဉာဏ္ မရွိတဲ့ေကာင္။

နြားပလာတာေက်ြး= အသိဉာဏ္ မရွိေသာသူကို ေျပာေန သင္ေနရျခင္း။

နံ့ = နန့္နန့္ တက္သည္။ ဆတ္ဆလူးခါသည္။ ( ဥပမာ မေပးေတာ့ပါ )

နားကားသည္ = ျပသနာတတ္သည္။

နင္တယ္ = ျပန္မေျပာ နိုင္ေလာက္ေအာင္ ခံစားရခက္သြားသည္။ (ေတာက္.. နင္တယ္ကြာ (မခံခ်ည့္ မခံသာ မ်က္နွာေပးေလးနွင့္))

ေနာက္မီးလင္း = တိတ္တိတ္ပုန္း မိန္းမ၊ ေယာက်ာှး ရွိေနျခင္း။

-----------------------


ပိန္းတယ္= တံုးတယ္။ အတယ္။ ထူတယ္။

ေပါက္တူး= သြားေခါေနေသာသူ။

ေပေခါက္တယ္= ကပ္စီးနဲသည္။ စီးပြားရွာသည္။ ကတ္သည္။ ( ဥပမာ- ဟိုကုမ္ပဏီက အက္ဒမင္ျကီးေပါ့ သိပ္ေပေခါက္တယ္)

ပဲမ်ား= ဟန္ပန္အမူအယာ မ်ားသည္။ (ပဲအလြန္မ်ားလ်ွင္ ေသာက္ရမ္းနွင့္ တြဲသံုးပါ။ ေသာက္ရမ္းပဲမ်ား၏)

ပြားသည္= စကားမ်ားသည္။

ပိုက္ေဘာမိ= သူမ်ားရည္းစား ကိုယ္နဲ့ ယူယူျပီးခ်င္း မ်က္နွာျမင္ျခင္းဟု အနက္ယူ။

ပလီစိ ေခ်ာက္ခ်က္ = (ပုတီးေစ့ ေခ်ာက္ခ်က္မွ လာသည္ဟု ေမာင္နတ္ ထင္မိ၏။ ပုတီးစိပ္ေသာအခါ တခါတရံ မတူညီေသာ သစ္သား အတိုင္းအဆေျကာင့္ တစ္လံုးနွင့္တစ္လံုးထိသံမွာ ေခ်ာက္ဟုျမည္လိုက္ ခ်က္ဟုျမည္လိုက္ ျဖစ္ေနတတ္သည္။ ဟိုတစ္မ်ိုး ဒီတစ္မ်ိုး ေျပာျခင္း)

ပစဿစည္း= မေကာင္းေသာ မိန္းခေလး။ ေဆးေျခာက္ ဘိန္းဘင္း။ (ဟင္းဟင္း ဒီပစ္စည္းေလးက ဘယ္ေလာက္လဲဗ်. ဟင္( ဦးေက်ာက္လံုး မ်က္နွာေပး အသံေလးနွင့္))

ပြျကီး = ေနရာတကာ ဝင္ပါတဲ့ေကာင္။ (ဘုရင္ျကီးေမး- နတ္ဆိုး မင္းက ဖိုရမ္မွာ ပြျကီးလားကြ ေဟ) (နတ္ဆိုးေျဖ- မဟုတ္ရေျကာင္းပါဘုရာ့၊ ဘုရာ့တပည့္ေတာှ ဗ်ူးတီးအန္ဟဲ့တို့ ဘစ္ဇစ္နက္ တို့မွာ မပါပါ့ဘုရာ့။ ဒါေျကာင့္ ဒီဘြဲ့ထူးကို တပည့္ေတာှ လက္မခံပါရေစနဲ့ဘုရာ့။ ပိုျပီး နွံစပ္ တတ္က်ြမ္း စံုလင္ သူမ်ားကို သာ ခ်ီးျမွင့္ေတာှမူပါ့)

ပတ္ျကမ္းတိုက္ = ျပသနာျကီးျကီးရွာသည္။ (မိန္းမမ်ားတြင္ အသံုးမ်ား၏)

ပါေလရာလခ်ီး = ေနရာတကာ ပါတဲ့ေကာင္။

ေပါက္သြားျပီ= နားလည္သြားျပီ (အင္း ငါေပါက္သြားျပီ)

-----------------------


ဖို့ရတယ္= ေပးရတယ္။ ကမ္းရတယ္။

ေဖာသည္ = အပိုစကားေျပာသည္။ မဟုတ္တရုတ္ေျပာသည္။

-----------------------


ဗံုးခြဲ = အတင္းတုတ္သည္။ ဖြသည္။ (ဟင္းဟင္း သိမယ္... အဲဒီအေျကာင္းေတြေတာ့ ဗံုးျပန္ခြဲ ပစ္လိုက္ဦးမယ္ ဟင္းဟင္း)

-----------------------


ဘတ္တီးရိုက္ = လိမ္သည္။ ညာသည္။

ဘဲဥ=ပရုတ္လံုး=အျဖူေကာင္= ယာဉ္ထိန္းရဲ (ေနရာေဒသလိုက္ျပီး အေခါှအေဝါှ ကြဲျပားျကသည္)

ဘဲ = ေကာင္ေလး။ ရည္းစား ( လူငယ္အခ်င္းခ်င္း သံုးေသာစကား )

ဘိ= မေကာင္းေသာေနရာ။ (ခင္ေရ ကိုယ္ေတာ့ ဘိေလးသြားလိုက္ဦးမယ္ ဆိုလ်ွင္ ပင္လယ္ကမ္းေျခဟု မထင္လိုက္ပါနွင့္ လိုက္မည္ဟုလည္း မေျပာလိုက္ပါနွင့္ ။ ဤကားစကားခ်ပ္)

ဘူသည္ = ကံမေကာင္းျခင္း။ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ျဖစ္ျခင္း။

ဘိုင္က် = သံုးစြဲစရာပင္ ပိုက္ဆံမရွိျခင္း။

-----------------------


မ်က္စိအစာေက်ြး= မိန္းခေလးမ်ားကို အငမ္းမရ ျကည့္ျခင္း။ (ဟဲဟဲ ဒဂံု စင္တာသြားျပီး မ်က္စိအစာ သြားေက်ြးလိုက္ဦးမယ္)

မိုက္တယ္ = လွတယ္၊ ေခ်ာတယ္။ ( အသံေလးေလးပင္ပင္နွင့္ ေျပာ၏ )

ေမာင္းထု = သတင္းျဖန့္သည္ (အထူးသျဖင့္ သူမ်ားအတင္းအဖ်င္း)

-----------------------


ယပက္လက္= ယိုးဒယားမ်ားကို ျမန္မာတို့ ေခါှေသာနာမည္။

-----------------------



ရွဲလ္= သြား ( ရန္ျဖစ္တာ ရွဲလ္ေလးေခ်ာင္း က်ြတ္သြားတယ္ )

ေရမီးလင္း = ပိုက္ဆံမရွိျခင္း။ (ဥပမာ – ငါ့မွာ ေရမီးလင္းေနျပီကြာ ( ဝမ္းနည္းေသာ မ်က္နွာေပးေလးနွင့္ )

ရစ္သည္= ပြစိပြစိေျပာျခင္း။ ကိတ္စတစ္ခုကို ထပ္ခါတလဲလဲ ေျပာရင္း သူတစ္ပါး စိတ္ညစ္ေအာင္လုပ္ေနျခင္း။

ရြဲသည္= ၉၀-၂၀၀၂ ခုနွစ္မ်ားဆီက စကားျဖစ္သည္။ (ရုပ္ဆိုးလြန္းအားျကီးသည္။ ဆိုးလြန္းသည္ဟု အနက္ယူပါရန္)

-----------------------


လန္ထြက္ေနတယ္= သူဝတ္တာ စားတာက လန္ထြက္ေနတယ္။

လန္းသည္= စိတ္အားတက္ျကြသည္။ (မ်ိုးေက်ာ့ျမိုင္+ ဒိုးလံုး ရဲ့ ငါတို့လန္းတဲ့ေန့ သီခ်င္း )

လွည္းက်ိုးထမ္း = တစ္ပါးသူအမွုကို ကိုယ္အျပစ္ခံသည္။ သူတစ္ပါးနွင့္ရေသာ ကိုယ္ဝန္ကို ကိုယ္နွင့္ယူျပီးမွ ေမြးဖြားျခင္း

-----------------------


ဝါးတီးဆြဲ = ထမင္းစားသည္။

-----------------------


ေ(သာ)က္ရမ္း (စ) = အလြန္အက်ူးတင္စားျခင္း။ (ဥပမာ- ေသာက္ရမ္းေကာင္းတယ္)

သြားေလသလပ္ခံ= လူျမင္တိုင္း ျဖီးျပေသာသူ။

ေသြးထြက္သြားျပီ= ေဒါသထြက္သြားျပီ။ (ေတာက္ ဒီတစ္ခါေတာ့ ငါေသြးထြက္သြားျပီ)

သေဝထိုး= ေလ်ွာက္သြားသည္။ ဖမ္းလို့မရ။ (ငါ့ရည္းစားေလး ဘယ္ေတြ သေဝထိုးေနပါလိမ့္ )

သြားခ်ီးယိုးဒယားက= ေမးခ်ိတ္ကို ပယ္ပယ္နယ္နယ္အထိုးခံရျခင္း။ (ဟိုေကာင္သမလိုက္တာ ဟိုေကာင္ သြားခ်ီးယိုးဒယား ကသြားတယ္ )

-----------------------

-----------------------


အမွုပဲ = ျပသနာပဲ။ (ဟာ မင္းကေတာ့ အမွုပဲကြာ )

အပင္လိမ္ = အရာနွစ္မ်ိုးေရာလုပ္သူ။ (အရက္ နွစ္မ်ိုးေရာေသာက္ျခင္း)

အီစီကလီ= သူငယ္ခ်င္းမက သမီးရည္းစားမက်။

အိုင္စီ = ဦးေနွာက္ သိပ္မေကာင္းတဲ့သူ (မင္းကေတာ့ အိုင္စီပဲ) (အိုင္စီဆိုသည္မွာ စက္ပစ္စည္းမ်ားတြင္ ဦးေနွာက္လို့ သေဘာထား၏)

အေကာင္= အေကာင္။

အာရံုရ= ထင္ျမင္သည္။ ယူဆသည္။

အိတ္ဇယ္လ္=ဇယား= အရွုတ္အေထြးမ်ားတဲ့ေကာင္၊ မိန္းခေလး။

အကိတ္ျကီး= ကိုယ္ကာယ ထြားက်ိုင္းသူမ်ားကို ထိုသို့ေခါှ၏။

အားေပး= စားမယ္။ ေသာက္မယ္။ တစ္ခုခုလုပ္မယ္။ (ဒီည ဒင္နာက်ရင္ ငါသြား အားေပးလိုက္ဦးမယ္)

အမုန္းဆြဲ = အသားကုန္ လုပ္သည္။ စားသည္ (ဉာဏ္ရွိသလို ေရလဲသံုးပါ)



နတ္ဆိုး၊ ေက်ာှေဇာ၊ ဝန္ေအာင္၊ ညီလင္းဆက္၊ ေအာ့ပတစ္၊ ခရစ္ကဒ္၊ ျဖိုးငယ္ စုစည္းတင္ျပသည္။ စကားအသစ္ ထည့္လိုသူမ်ား ရွိရင္လည္း ဝဲလ္ကမ္းပါဗ်ား။ ေနာင္စာတမ္း ျပုစုသူေတြရွိရင္ လြယ္ကူေအာင္ေပါ့။ ညစ္ညမ္း စာလံုးေတြေတာ့ မထည့္ထားပါဘူး။ အရင္က ပလန္းနတ္ ဖိုရမ္မွာ တင္ခဲ့တာေလးပါ။ အခု ဒီမွာ ျပန္တင္ေပးတာပါ။
အေပ်ာှေပါ့။ ဟဲဟဲ။

Tags : Myanmar Idioms , Friends, Knowledge

No response to “Myanmar Idioms”

 
© 2009 NYI LYNN SECK 18+ DEN. All Rights Reserved | Powered by Blogger
Design by psdvibe | Bloggerized By LawnyDesignz